ขับรถกลางคืนแล้วเห็นแสงไฟรถสวนจ้าจนแยกถนนไม่ออก อาจเกิดจากสายตาที่ยังไม่ได้แก้ไขให้ตรง (เช่น สายตาเอียงที่ยังเหลืออยู่) หรือเกิดจากเลนส์ไม่มีสารเคลือบกันแสงสะท้อนก็ได้ทั้งสองทาง — วิธีแยกง่ายๆ คือลองสังเกตว่าอาการแสงจ้าแบบนี้เกิดเฉพาะตอนใส่แว่นหรือเกิดแม้ไม่ใส่แว่นด้วย ถ้าใส่แว่นแล้วแสงจ้ากว่าตอนไม่ใส่ มักชี้ไปที่ปัญหาเลนส์มากกว่าสายตา บทความนี้จะอธิบายกลไกทั้งสองแบบให้ชัดเจน พร้อมวิธีเช็คด้วยตัวเองก่อนตัดสินใจไปตรวจ จากทีมทัศนมาตรของ Optical X Vision Care Center

"แสงจ้าตอนขับกลางคืนไม่ใช่เรื่องที่ต้องทนเอา — ถ้าตรวจให้เจอสาเหตุที่แท้จริง แก้ได้และขับได้สบายตากว่าเดิมมาก"

จำลองภาพขับรถผ่านเลนส์ที่ออกแบบมาเพื่อลดแสงจ้าและเพิ่มความคมชัดขณะขับขี่
เลนส์ที่ออกแบบเพื่อการขับขี่ช่วยลดแสงจ้าและเพิ่มความคมชัดในสภาพแสงยาก

สองสาเหตุหลักที่ทำให้แสงไฟรถสวนจ้าจนแยกถนนไม่ออก

อาการแสงจ้าตอนขับกลางคืนมีสาเหตุหลักอยู่สองกลุ่มที่มักถูกเข้าใจปนกัน แต่จริงๆ แล้วต้องแก้ไขคนละวิธี

  • 1
    ปัญหาจากสายตา (Night Myopia และสายตาเอียงที่ยังไม่ตรง) — ในที่แสงน้อย รูม่านตาจะขยายเพื่อรับแสงมากขึ้น ทำให้แสงเข้าตาผ่านขอบตามากขึ้นซึ่งมีความคลาดเคลื่อนสูงกว่าจุดศูนย์กลาง เกิดปรากฏการณ์ที่เรียกว่า Night Myopia คือสายตาสั้นเพิ่มขึ้นเล็กน้อยเฉพาะตอนกลางคืน นอกจากนี้ถ้ามีสายตาเอียงที่ยังไม่ได้แก้ไขให้ตรงแกน แสงจากจุดสว่างเดียว เช่น ไฟหน้ารถ จะกระจายเป็นเส้นหรือรัศมีแทนที่จะรวมเป็นจุดเดียวชัดเจน
  • 2
    ปัญหาจากเลนส์ (ไม่มีสารเคลือบกันแสงสะท้อน หรือสารเคลือบเสื่อมสภาพ) — เลนส์ทุกชนิดมีแสงสะท้อนตกค้างที่ผิวเลนส์ตามธรรมชาติ ถ้าไม่มีสารเคลือบกันแสงสะท้อน (Anti-Reflective Coating) แสงจากไฟหน้ารถที่สว่างจัดในความมืดจะสะท้อนไปมาระหว่างผิวเลนส์ด้านหน้าและด้านหลังก่อนเข้าตา ทำให้เห็นแสงซ้อนเป็นวงแหวนฮาโล่หรือแสงแตกฟุ้งรอบดวงไฟ ยิ่งเลนส์มีดัชนีหักเหสูง (บาง) เท่าไหร่ ยิ่งจำเป็นต้องมีสารเคลือบนี้มากขึ้นเท่านั้น เพราะเลนส์บางมีแนวโน้มสะท้อนแสงมากกว่าเลนส์หนา
ทัศนมาตรตรวจวัดค่าสายตาและแกนสายตาเอียงด้วยเครื่องมือละเอียดที่ Optical X
การตรวจวัดค่าสายตาและแกนสายตาเอียงอย่างละเอียด ช่วยแยกว่าแสงจ้ามาจากสายตาหรือเลนส์

วิธีเช็คด้วยตัวเองว่าปัญหาอยู่ที่สายตาหรือเลนส์

ก่อนตัดสินใจไปตรวจ ลองสังเกตอาการตามจุดเหล่านี้ จะช่วยให้เล่าอาการกับทัศนมาตรได้ตรงจุดมากขึ้น

ลักษณะอาการที่สังเกต มักชี้ไปที่
แสงจ้าเหมือนกันทั้งใส่และไม่ใส่แว่น ปัญหาสายตา (ค่าสายตาหรือสายตาเอียง)
ใส่แว่นแล้วแสงจ้ากว่าตอนไม่ใส่แว่นชัดเจน ปัญหาเลนส์ (ไม่มีสารเคลือบกันแสงสะท้อน)
เห็นแสงเป็นเส้นยาวหรือรัศมีไม่กลม สายตาเอียงที่ยังแก้ไม่ตรงแกน
เห็นแสงเป็นวงแหวนซ้อนรอบดวงไฟ (ฮาโล่) แสงสะท้อนในเลนส์จากการไม่มีสารเคลือบ
แว่นเก่าใช้มานาน อาการแย่ลงเรื่อยๆ สารเคลือบกันแสงสะท้อนเสื่อมสภาพ หรือเลนส์มีรอยขีดข่วนสะสม
🚗

ข้อควรระวังด้านความปลอดภัย: หากอาการแสงจ้าตอนขับกลางคืนรุนแรงจนรู้สึกไม่มั่นใจในการมองเห็นถนน ควรหลีกเลี่ยงการขับรถกลางคืนจนกว่าจะได้ตรวจสอบและแก้ไขสาเหตุ อาการนี้อาจเป็นสัญญาณของปัญหาสายตาที่รุนแรงขึ้นหรือปัญหาอื่นที่ควรได้รับการตรวจอย่างละเอียด ไม่ควรปล่อยไว้หรือฝืนขับต่อไปเพราะเสี่ยงต่อความปลอดภัยทั้งของตัวเองและผู้อื่น

ห้องตรวจวัดสายตาพร้อมเครื่องมือละเอียดที่ Optical X Vision Care Center
ห้องตรวจวัดสายตาที่ Optical X ใช้ตรวจสอบทั้งค่าสายตาและชนิดเลนส์ที่เหมาะสม

ทำไมสารเคลือบกันแสงสะท้อนถึงสำคัญกับการขับกลางคืน

สารเคลือบกันแสงสะท้อนทำหน้าที่ลดปริมาณแสงที่สะท้อนกลับที่ผิวเลนส์ ทำให้แสงส่วนใหญ่ทะลุผ่านเข้าตาโดยตรงแทนที่จะสะท้อนไปมาจนเกิดแสงซ้อน นอกจากช่วยเรื่องแสงจ้าตอนขับกลางคืนแล้ว ยังช่วยให้ภาพคมชัดขึ้นในสภาพแสงทั่วไป และช่วยลดแสงสะท้อนจากหน้าจอคอมพิวเตอร์หรือมือถือในชีวิตประจำวันด้วย เลนส์ระดับกลางถึงระดับสูงส่วนใหญ่ในปัจจุบันมักมาพร้อมสารเคลือบนี้เป็นมาตรฐาน แต่เลนส์ราคาประหยัดบางรุ่นอาจไม่มีหรือมีคุณภาพสารเคลือบต่ำกว่า ทำให้เสื่อมสภาพเร็วและเห็นผลกระทบตอนขับกลางคืนได้ชัดกว่า

✦ ✦ ✦

คำถามที่พบบ่อย

Q: ขับรถกลางคืนแสงไฟรถสวนจ้ามาก เกิดจากสายตาหรือเลนส์? +
เป็นไปได้ทั้งสองอย่างค่ะ ถ้าค่าสายตาไม่ตรงหรือมีสายตาเอียงที่ยังแก้ไม่หมด แสงไฟจะกระจายเป็นรัศมีฟุ้งเวลามองผ่านจุดที่ไม่ใช่ศูนย์กลางแสงของเลนส์ ในขณะเดียวกัน ถ้าเลนส์ไม่มีสารเคลือบกันแสงสะท้อน (Anti-Reflective Coating) แสงจากไฟหน้ารถจะสะท้อนไปมาระหว่างผิวเลนส์ด้านหน้ากับด้านหลังก่อนเข้าตา ทำให้เห็นแสงซ้อนเป็นฮาโล่หรือแสงแตกกระจายเพิ่มขึ้นจากที่ควรเป็น วิธีแยกคือลองสังเกตว่าเห็นแสงจ้าแบบเดียวกันตอนไม่ใส่แว่นไหม ถ้าใส่แว่นแล้วแย่กว่าตอนไม่ใส่ มักเป็นปัญหาที่เลนส์มากกว่าสายตาค่ะ
Q: night myopia คืออะไร ทำไมกลางคืนมองไม่ชัดกว่ากลางวัน? +
Night myopia คือปรากฏการณ์ที่สายตาสั้นเพิ่มขึ้นเล็กน้อยในที่แสงน้อยค่ะ เพราะรูม่านตาขยายทำให้แสงเข้าตาผ่านขอบเลนส์ตามากขึ้นซึ่งมีความคลาดเคลื่อนสูงกว่าจุดศูนย์กลาง ทำให้ภาพเบลอกว่าตอนกลางวันแม้ค่าสายตาที่วัดได้ตอนกลางวันจะปกติดี คนที่มีสายตาสั้นอยู่แล้วมักรู้สึกผลกระทบนี้ชัดกว่าคนสายตาปกติค่ะ
Q: เลนส์ไม่มีสารเคลือบกันแสงสะท้อน ทำให้ขับกลางคืนแย่กว่าจริงไหม? +
จริงค่ะ ตามหลักฟิสิกส์แสงทั่วไป (Fresnel reflection) เลนส์ที่ไม่มีสารเคลือบกันแสงสะท้อนจะมีแสงตกค้างสะท้อนที่ผิวเลนส์ราว 4% ต่อผิว รวมทั้งด้านหน้าและด้านหลังแล้วอยู่ที่ประมาณ 8% แสงจากไฟหน้ารถที่สว่างจัดในความมืดจะสะท้อนไปมาในเลนส์ก่อนเข้าตา ทำให้เห็นแสงซ้อนเป็นวงแหวนหรือแสงแตกฟุ้งรอบดวงไฟ คนที่เพิ่งเปลี่ยนจากเลนส์เคลือบกันแสงสะท้อนแบบเก่ามาใช้เลนส์ไม่มีสารเคลือบ หรือใช้เลนส์เก่าที่สารเคลือบเสื่อมสภาพ มักสังเกตความแตกต่างนี้ได้ชัดเจนตอนขับรถกลางคืนค่ะ
Q: ตัดแว่นใหม่แล้วขับกลางคืนแสงจ้ากว่าเดิม ผิดปกติไหม? +
ถ้าเป็นแว่นที่เพิ่งตัดใหม่และมีอาการแสงจ้าผิดปกติจนรบกวนการขับขี่ ควรกลับไปให้ร้านตรวจสอบค่าสายตาและชนิดเลนส์ที่ใช้ก่อนค่ะ เพราะอาจเกิดจากค่าสายตาที่วัดคลาดเคลื่อนเล็กน้อย แกนสายตาเอียงไม่ตรง หรือเลือกเลนส์ที่ไม่มีสารเคลือบกันแสงสะท้อนโดยไม่ทันสังเกต ร้านที่ดีควรตรวจสอบและอธิบายให้ชัดเจนได้ว่าสาเหตุมาจากจุดไหน ไม่ควรปล่อยผ่านให้ฝืนขับต่อไปค่ะ

Optical X ตอบโจทย์เรื่องแสงจ้าตอนขับกลางคืนอย่างไร

Optical X Vision Care Center ที่ Riverside Plaza ชั้น 2 ตรวจวัดสายตาโดยทัศนมาตรอย่างละเอียด รวมถึงตรวจแกนสายตาเอียงและทดสอบการมองเห็นในสภาพแสงน้อยเพื่อแยกให้ชัดว่าปัญหามาจากค่าสายตาหรือชนิดเลนส์ที่ใช้อยู่ หากพบว่าสาเหตุมาจากเลนส์ ทีมงานจะแนะนำเลนส์ที่มีสารเคลือบกันแสงสะท้อนคุณภาพดีที่เหมาะกับพฤติกรรมการขับขี่ พร้อมอธิบายความแตกต่างของสารเคลือบแต่ละระดับให้เข้าใจก่อนตัดสินใจ หากกำลังมีปัญหาแสงจ้าตอนขับรถกลางคืน สามารถแวะมาตรวจสอบและปรึกษาได้โดยไม่มีข้อผูกมัด

อ่านบทความที่เกี่ยวข้อง